Grondbeleid

De uitgangspunten van het grondbeleid zijn vastgelegd in het Programma Grondbeleid en Kostenverhaal. Het Programma is op 11 december 2023 goedgekeurd door de raad en op 18 december 2023 vastgesteld door het college van B&W. Via de begroting wordt de raad geïnformeerd over de gewijzigde bijlage van het Programma Grondbeleid en Kostenverhaal. Na besluitvorming over de begroting wordt de gewijzigde bijlage door het college vastgesteld.

Algemeen

Voor de actualisatie van de lopende grondexploitaties in het kader van deze jaarrekening is eerst gekeken naar de te hanteren uitgangspunten. De woningbouwplanning op gemeentelijke gronden vindt met name plaats in de projectgebieden Groot Luchen, Centrum West en het woningbouwplan bij het Strabrecht college. Daarnaast zijn er locaties waarvoor voorbereidingskredieten beschikbaar zijn ter voorbereiding op nieuw vast te stellen grondexploitaties.

Marktomstandigheden

De Nederlandse economie groeit naar verwachting gematigd. Dit komt vooral door hogere consumptieve bestedingen van huishoudens als gevolg van hogere lonen en een krappe arbeidsmarkt. Daarnaast is sprake van hoge overheidsuitgaven. Het coalitieakkoord laat hogere uitgaven zien aan defensie, onderwijs en wonen die gedekt moeten worden met bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid en hogere lasten voor burgers en bedrijven. Er wordt gestreefd naar 1,5% economische groei per jaar en 3% bbp aan R&D-investeringen. De koopkracht lijkt af te nemen door hogere belastingen en zorguitgaven. De economische vooruitzichten zijn omgeven met extra onzekerheid door geopolitieke spanningen, handelsbelemmeringen en handelsafspraken. Verder spelen binnenlandse beleidskwesties, zoals netcongestie en stikstofbeleid. Dit remt woningbouw en investeringen van bedrijven. De inflatie daalt geleidelijk maar blijft boven de 2% doelstelling van de ECB. 

Woningbouw

Ondanks de ambities van voorgaande kabinetten daalt het aantal per jaar opgeleverde nieuwbouwwoningen sinds 2022 trendmatig. In zowel 2024 als 2025 zijn 69.000 nieuwe woningen opgeleverd, het laagste aantal sinds 2018. De nieuwe coalitie neemt zich voor om doorbraken te bereiken op het gebied van wonen. De fiscale behandeling van de eigen woning blijft ongewijzigd. Het bouwproces moet versneld worden door bouwregels te beperken, bezwaarmogelijkheden te beperken en fabrieksmatige bouw te stimuleren door bouweisen te standaardiseren. Het kabinet gaat door met de eis van twee derde betaalbare bouw, maar er kan lokaal van afgeweken worden. De plannen kunnen op termijn tot meer nieuwbouw leiden, maar gezien doorlooptijden van bouwprojecten zal het effect op korte termijn waarschijnlijk beperkt zijn. De uitwerking is bovendien nog weinig concreet, waardoor het effect van het pakket nu nog niet goed kan worden ingeschat. Ook lijken er knelpunten te zijn waar minder (concrete) aandacht naar uit gaat, en die meer woningbouw óók in de weg staan. Hierbij gaat het onder meer om netcongestie en de kaderrichtlijn water.

De doorstroming vanuit sociale huurwoningen moet vergroot worden door een jaarlijkse inkomenstoets, waarbij de huur kan worden aangepast naar een passend niveau. De toegang van vermogende huishoudens met een laag inkomen tot de sociale-huursector wordt beperkt, door in het toewijzingsbeleid een vermogensgrens in te voeren.

De woningmarkt blijft gespannen. Het aanbod is schaars en banken verwachten dat de huizenprijzen in 2026 gematigder maar verder blijven stijgen. Belangrijke factoren hierbij zijn een stabiele of dalende rente, een gematigde loonontwikkeling en de voortdurende schaarste op de woningmarkt. De prijsontwikkeling zal naar verwachting boven het inflatieniveau blijven.

Uitgangspunten grondexploitaties

Rente

Het rentepercentage is sinds de herfinanciering in 2020 opgelopen van 0,07% in 2021 naar 1,0% in 2025. In de begroting is voor de komende jaren een percentage van 1,1% vastgesteld. De berekeningswijze is voorgeschreven door de commissie Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De toegepaste rentepercentages voor 2026 en verder zijn conform deze voorschriften.

De nieuwe rentes zijn verwerkt in de actuele grondexploitaties. Voor projecten met meer ontvangen opbrengsten dan gemaakte kosten betekent een hogere rente een verbetering van het resultaat. Voor de overige projecten heeft een hogere rente een negatief effect op het resultaat.

Kosten en opbrengstenindex
In de geactualiseerde grondexploitaties is uitgegaan van de indexen, zoals hieronder weergegeven.

De toegepaste kostenindex in de jaarrekening van 2024 bedroeg 4% voor 2025, 3% voor 2026 en 2027 en 2% voor de jaren daarna. Daarbij was geen onderscheid gemaakt tussen verwervingen, plankosten en grond-, weg- en waterbouw. Voor de jaarrekening 2025 wordt daar wel een onderscheid in gemaakt al blijft een verschil beperkt tot het jaar 2026.

Voor de opbrengstenindex wordt er in de jaarrekening 2025 voor het jaar 2026 uitgegaan van externe waardebepalingen. Voor 2027 e.v. wordt uitgegaan van een opbrengstenindex van 2%. De opbrengstenindex is daarmee niet gewijzigd t.o.v. die van de vorige jaarrekening.

Grondexploitaties

Groot Luchen

Fase 1

In 2025 heeft een grondaankoop plaatsgevonden van een perceel met een maatschappelijke bestemming. In de komende jaren moet blijken of de gronden ook een maatschappelijke invulling krijgen en zo ja welke.

Fazantlaan Oost:
Het deelgebied Fazantlaan-Oost maakt onderdeel uit van het uitbreidingsgebied Groot Luchen. Het betreft een uitwerking van een eerdere woonbestemming die al aan dit gebied is gegeven. In 2025 zijn de resterende gronden gekocht. Het ruimtelijke besluit staat gepland voor april 2026. Het bouwrijp maken zal in het derde en vierde kwartaal van 2026 plaatsvinden. Grondoverdracht voor de verkoop zal eind 2026 en anders in het eerste kwartaal van 2027 plaatsvinden. Daarna kunnen de 52 woningen worden gerealiseerd.

’t Landkaartje: 
In het gebied ’t Landkaartje zullen de laatste woningen in 2027 worden opgeleverd. Voor het comfort van de bewoners is het eerste deel al woonrijp gemaakt. Na oplevering van de laatste woningen zal de 2^de fase worden uitgevoerd. 

Hoek Vlinderlaan  - St Catharinaweg:

In het 1^ste kwartaal is er overeenstemming bereikt over de verkoop van de grond t.b.v. de realisatie van 15 woningen. In 2026 zal het terrein bouwrijp worden gemaakt, in 2027 zal worden gestart met de bouw. Het woonrijp maken zal begin 2028 plaatsvinden.

Deelgebied 3A:

In deelgebied 3A zullen de meeste woningen in 2026 worden gebouwd en de laatste woningen zullen in 2027 worden opgeleverd. Het woonrijp maken zal worden uitgevoerd nadat de laatste woning is opgeleverd. 

Luchen Oost:

De verkaveling van dit deelgebied, dat reeds een uit te werken woonbestemming heeft, is in voorbereiding. De ruimtelijke procedure zal in 2027 worden doorlopen. Zonder bezwaar- en beroepsprocedure zou er in 2028 gestart kunnen worden met bouwrijp maken. In 2028 zouden de eerste gronden uitgegeven kunnen worden. Waarbij de laatste gronden in 2030 uitgegeven zullen worden. Dan kan in 2031 het laatste gedeelte woonrijp worden gemaakt. Op een deel van Oudvensestraat 3 rust nog een voorkeursrecht. Voor de realisatie van de Ovonde dient nog grond verworven te worden die nu nog onderdeel is van Oudvensestraat 1.

De wijzigingen in de grondexploitatie bestaan o.a. uit extra plankosten als gevolg van extra externe kosten voor stedenbouw, projectleiding en ro-juridisch en extra uren t.b.v. mogelijke verwervingen. De planvorming voor deelgebied Luchen Oost heeft vertraging opgelopen. Dat betekent dat de looptijd van het project langer is geworden. In 2025 is naast de maatschappelijke grond ook een strook grond gekocht, die aan deelgebied Luchen Oost kan worden toegevoegd. De kosten voor het bouw- en woonrijp maken zijn daardoor hoger geworden. Anderzijds is daardoor ook iets meer uitgeefbaar gebied ontstaan. Dat betekent hogere verkoopopbrengsten, die overigens ook zijn gebaseerd op nieuwe hogere uitgifteprijzen die recent weer geactualiseerd zijn. Het woningbouwprogramma binnen Groot Luchen dient te voorzien in voldoende betaalbare en sociale woningbouw.

Toelichting overige exploitaties Mierlo

Fazantlaan West
Eind 2024 is het bestemmingsplan en de grondexploitatie voor Fazantlaan West vastgesteld. Het bouwrijp maken zal tegelijk plaatsvinden met Fazantlaan-oost. De grondverkoop zal in 2027 en 2028 plaatsvinden. Het gaat om 20 vrije sector kavels en 11 Tiny Houses.

Luchen Weteringpark 
Een deel van de kosten voor de waterberging en overstortleiding in het plangebied Luchen Weteringpark zijn t.b.v. Groot Luchen. De doorbelasting heeft in 2025 plaatsgevonden. In 2024 heeft een grondaankoop plaatsgevonden. De volgende verwervingen lopen vertraging op.

Johannesschool
De planvorming is opnieuw opgestart, nadat een eerdere koopovereenkomst voor de voorzijde was ontbonden. De verkoop is nu begroot voor 2027.

Kavels Loeswijk
Het ruimtelijk besluit voor deze kavels is onherroepelijk geworden. Dat betekent dat de kavels in 2026 en/of 2027 verkocht kunnen worden.

Bisschop van Mierlostraat

Voor de Bisschop van Mierlostraat is de grondexploitatie in 2025 afgesloten. Dat betekent dat de afschrijvingen en rentelasten in 2026 weer ten laste van de algemene dienst komen. De dubbelbestemming op de locatie is nog steeds aanwezig. Als de school in de toekomst toch mocht verhuizen dan kan t.b.v. de woningbouwontwikkeling opnieuw een grondexploitatie worden vastgesteld.

Toelichting grondexploitaties woningbouw Geldrop

Waleweinlaan
Voor het project Waleweinlaan zijn er geen nieuwe inzichten. 

Talingstraat
Voor het resterende woningbouwdeel moet de huidige speelgelegenheid verplaatst worden. Besluitvorming over de nieuwe locatie voor de speelgelegenheid moet nog plaatsvinden. Daarna kan de uitwerking van het laatste gedeelte worden opgepakt. Er wordt uitgegaan van gronduitgifte in 2029.

Centrum-West
Voor Centrum-West worden geen aanvullende verwervingen meer verwacht. In het gebied zijn in de eerste fase 39 sociale huurwoningen, 18 rijwoningen in de koopsector en 2 vrijstaande woningen gepland. Voor de tweede fase moet nog een ruimtelijke procedure voor 12 koopappartementen worden opgestart.

Strabrecht
Voor de ruimtelijke procedure voor het woningbouwdeel bij het nieuwe Strabrecht college heeft behandeling bij de Raad van State plaatsgevonden. Voor de zomer van 2026 wordt de uitspraak verwacht. Uitgaande van een onherroepelijk ruimtelijk besluit kan de gronduitgifte in 2026 worden voorbereid. Verkoop van de grond wordt in 2027 verwacht.  

Genoenhuizerweg
De woningen in dit plangebied zijn in aanbouw. Het woonrijp maken zal het komende jaar plaatsvinden. Dan kan de grondexploitatie worden afgesloten.

Bogardeind
In 2025 hebben twee aankopen plaatsgevonden. Voor de overige aankopen is de verwachting dat deze de komende jaren zal plaatsvinden. Vooralsnog wordt daarbij uitgegaan van minnelijke verwerving, maar het komende jaar zal een inschatting worden gemaakt of dit voor alle woningen mogelijk is. Door een aaneengesloten blok aan woningen dat inmiddels in eigendom is of waar afspraken over zijn gemaakt, kunnen in het komende jaar de eerste woningen worden gesloopt en kan een eerste fase van het totale bouwplan worden voorbereid. Gronduitgifte daarvoor wordt in 2027 verwacht. Vooralsnog wordt het subsidieaandeel van de WBI voor dit project gecontinueerd evenals de daarbij behorende cofinanciering. 

Bleekvelden 24 – 26
Het vastgestelde bestemmingsplan is inmiddels behandeld bij de Raad van State. Uitspraak wordt in het tweede kwartaal van 2026 verwacht. Op dat moment kan nog niet worden gestart met de nieuwbouw, omdat de nieuwbouw voor de verplaatsing van de sportschool nog in voorbereiding is. Start bouw van de nieuwe sportschool wordt in de tweede helft van 2026 of begin 2027 verwacht. De nieuwbouw van de 51 appartementen zal dan waarschijnlijk in 2028 van start gaan.
 

Toelichting overige grondexploitaties Geldrop

Emopad (en aankoop Pali-locatie)
Voor Emopad geldt dat dit perceel inmiddels tussen twee percelen ligt, die de gemeente in 2025 heeft gekocht voor € 5,5 miljoen. Na herbestemming zullen de opstallen van het slachthuis gesloopt gaan worden. Het uitgifteprotocol wordt voorbereid. Er wordt een voorbereidingskrediet aangevraagd om deze locatie in een grotere grondexploitatie onder te kunnen brengen.  

Spaarpot
Voor het perceel aan de Spaarpot wordt weer nagedacht over een tijdelijke invulling. In het kader van de jaarrekening 2025 wordt uitgegaan van gronduitgifte in 2027. Indien in 2026 een andere afweging wordt gemaakt, dan ontstaan mogelijk huurinkomsten en zal de uitgifte worden uitgesteld. Als de grond in 2027 wel kan worden uitgegeven, dan ontstaat een verkoopopbrengst op basis van de huidige bestemming. De verkoopopbrengst is voorzichtigheidshalve berekend op 75% van de getaxeerde uitgifteprijs per m2 voor de Pali-locatie.

Op basis van de verslagleggingsregels moeten grondexploitaties met substantiële aanpassingen opnieuw ter vaststelling aan de raad worden aangeboden. Hier zijn geen definities of criteria voor aangegeven, maar voor 2025 wordt er vanuit gegaan dat dit voor de grondexploitaties Groot Luchen, woningbouw Strabrecht en Centrum West van toepassing is. In het kader van deze jaarrekening worden verder geen nieuwe grondexploitaties ter vaststelling aangeboden. 

Het resultaat in 2025 van de afgesloten grondexploitatie Bisschop van Mierlostraat bedraagt -/- € 84,-. Voor het afgesloten project De Waag is in 2025 € 24.481,- aan kosten gemaakt. Aangezien er € 2.000,- in de voorziening afgesloten complexen gereserveerd was, dient het tekort van € 22.481,- ten laste van het resultaat te worden gebracht.

Het resultaat in 2025 bedraagt in totaal € 22.565,- negatief.

Er wordt eerst ingegaan op de bedragen die nog nodig zijn om afgesloten projecten af te kunnen ronden via de voorziening afgesloten complexen. Vervolgens wordt een toelichting gegeven op de verlieslatende projecten waarvoor een verliesvoorziening is getroffen. In het vervolg wordt ingegaan op de winstgevende projecten waarvoor al tussentijdse winsten zijn genomen. De mutaties van de betreffende reserve worden daarbij beschreven. Tenslotte wordt ingegaan op de mutaties van de reserve grondexploitatie. 

Voor exploitaties die zijn afgesloten is een afzonderlijke voorziening beschikbaar. Het gaat om middelen die nog nodig zijn voor afronding van die projecten. Op deze voorziening wordt geen rente bijgeschreven. Deze voorziening wordt afzonderlijk weergegeven op de gemeentelijke balans.

In 2025 zijn kosten gemaakt voor de afronding van De Waag. Daarnaast zijn kosten gemaakt voor Rielsepark. De raming voor de totale kosten voor Rielsepark zijn niet gewijzigd, waardoor het restantbedrag beschikbaar blijft voor als de verkoop van het laatste perceel waarschijnlijk in 2026 zal passeren bij de notaris. De bouw zal in 2027 plaatsvinden, waarna het laatste deel van de inrichting in 2028 plaats zal vinden. Voor De Barrier is op basis van oude overeenkomsten nog een bedrag van € 50.000,- nodig als gemeentelijke bijdrage in de ontsluiting. Het bovenstaande resulteert in het onderstaande overzicht voor de mutaties in deze voorziening. 

De afzonderlijke voorziening voor de te verwachten verliezen voor lopende grondexploitaties moet voldoende groot zijn om (de contante waarde van) de te verwachte tekorten te kunnen afdekken. Op de voorziening wordt rente bijgeschreven. Deze voorziening wordt in mindering gebracht op de voorraad ‘Bouwgronden In Exploitatie’. Het verloop hiervan is hieronder weergegeven.

De omvang van de reserve moet in een gezonde verhouding blijven staan tot de nog lopende projectspecifieke risico’s van de nog lopende grondexploitaties.

Op basis van de BBV-voorschriften moet tussentijds winst worden genomen. Concretisering van de plannen, nieuwe inzichten, gemaakte kosten en gerealiseerde opbrengsten leiden jaarlijks tot positieve of negatieve correcties op eerdere tussentijdse winsten. Door het risico op sterke mutaties in de tussentijdse winstnemingen is deze afzonderlijke reserve ingesteld. Deze meer onzekere reserve is daarom ook minder geschikt voor claims voor een financiële dekking.

Tussentijdse winstnemingen vinden alleen plaats bij grondexploitaties waarbij zowel kosten zijn gemaakt als opbrengsten zijn gerealiseerd. Bij die grondexploitaties hebben reeds tussentijdse winstnemingen plaatsgevonden en daar vindt vervolgens jaarlijks een correctie op plaats. In 2025 heeft dit voor de volgende grondexploitaties geleid tot de volgende (mutaties in de) tussentijdse winstnemingen.

Per saldo gaat het in 2025 om een bedrag van € 3.005,- positief.

De belangrijkste claim op de Reserve grondexploitaties heeft betrekking op de WoningBouwImpuls. Hierop is een correctie gemaakt voor het project Bogardeind, omdat er voor dit project een verliesvoorziening is getroffen, die op termijn voor een deel kan worden gedekt uit de cofinanciering van de woningbouwimpuls. Daarnaast is er een claim voor de fondsafdrachten die de komende jaren nog ten laste van de lopende grondexploitaties moeten worden gebracht. 

Na bovenstaande storting van € 172.790,- moet er de komende jaren nog een bedrag van € 826.877,- vanuit het fonds Bovenwijkse Voorzieningen terug worden gestort in de Reserve grondexploitaties (zie toelichting bij Bovenwijkse Voorzieningen). 

Voor het afsluiten van de lopende grondexploitaties moet er nog voor € 4.064.899,- aan fondsafdrachten ten laste van de grondexploitaties worden gebracht. Een deel hiervan heeft betrekking op Bovenwijkse Voorzieningen. Daarvan moet een bedrag van € 826.877,- nog worden teruggestort in de Reserve grondexploitaties. Dat betekent per saldo nog een claim van € 3.238.022,- op de Reserve grondexploitatie. Omdat deze claim vanaf 2026 geldt, is hier uitgegaan van de actuele vastgestelde bijlage behorend bij het eind 2023 vastgestelde programma grondbeleid en kostenverhaal.

Op de subsidie van de woningbouwimpuls wordt 2% rente bijgeschreven. Dat betekent dat het saldo van de subsidie per 31 december 2025 € 8.459.129,- bedraagt. Voor de subsidie geldt als voorwaarde dat de gemeente eenzelfde bedrag moet inbrengen. Voor de cofinanciering geldt dan de volgende actuele financiële dekking:

Voor de materiële vaste activa wordt in 2025 alleen een voorlopige voorziening voor de Pali-locatie getroffen. Deze is verwerkt via de verliesvoorziening. Voor De Jonkvrouw bedraagt de actuele verliesvoorziening €190.591,-. De eindafrekening voor de subsidie Spoorse Doorsnijdingen zal pas na de jaarrekening van 2025 definitief worden opgesteld.

In het kader van de vennootschapsbelasting heeft de belastingdienst een fiscale afwaardering voor Groot Luchen doorgevoerd. Ondanks die fiscale afwaardering is er voor de jaren t/m 2024 geen fiscale afdracht verschuldigd. Zeker zolang de grondexploitatie Groot Luchen nog loopt is het fiscale verrekenbare verlies groot, waardoor de vennootschapsbelasting ook in de komende jaren naar verwachting beperkt zal zijn. Voor de jaren waarin voorlopige aanslagen zijn betaald, worden nog teruggaves van de voorlopige aanslagen verwacht. 

Door meerjarige exploitatielooptijden vinden winst- en verliesnemingen op onregelmatige momenten plaats. Een grondbedrijf moet daarom in een langjarig perspectief worden gezien. Het weerstandsvermogen van het grondbedrijf bevat de middelen en mogelijkheden waarover het grondbedrijf kan beschikken om niet begrote kosten en tegenvallende opbrengsten te dekken. Daarnaast moet rekening worden gehouden met claims en voorfinancieringen. 

Conform de voorschriften en het gemeentelijke beleid wordt jaarlijks het weerstandsvermogen van het grondbedrijf in beeld gebracht. Het gaat dan om de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. 

De stand van de Reserve grondexploitaties per 31 december 2025 na besluitvorming bedraagt € 5.376.304,-. Daarnaast is de stand van de reserve tussentijdse winstneming na besluitvorming € 562.510,-. De in totaal beschikbare weerstandscapaciteit na besluitvorming bedraagt dan € 5.938.814,-. 

In het kader van de jaarrekening 2025 is de risicoanalyse voor het grondbedrijf en de woningbouwimpuls geactualiseerd. Voor de woningbouwimpuls zijn de risico’s iets lager geworden. Vorig jaar waren deze berekend op € 1.667.527,- en dit jaar zijn ze berekend op € 1.551.436,-. Voor de lopende grondexploitaties is weer gekeken naar de marktrisico’s en de specifieke risico’s per project. De benodigde weerstandscapaciteit voor de specifieke risico’s per project is berekend op € 817.662,-.

Voor de marktrisico’s is voor de uitgiftevertraging in een realistisch scenario uitgegaan van 2 jaar en in een worse case scenario van 5 jaar. Voor het renterisico is uitgegaan van 1,0% in een realistisch scenario en 2,0% in een worse case scenario. Een belangrijk deel van de leningportefeuille staat nog 8 jaar vast. Ter voorkoming van een rente-effect kunnen ook projectfinancieringen worden afgesloten. Voor het risico op een grondprijsdaling is in een realistisch scenario uitgegaan van 10%. In het worse case scenario is vorig jaar uitgegaan van 25%. Dit jaar wordt uitgegaan van 20%. Feitelijk zit hierin een correctie verdisconteerd, omdat het marktrisico voor de twee WBI-locaties eigenlijk ook al is meegenomen in de analyse voor de risico’s van de WBI. Hierin speelt mee dat de perspectieven voor de woningbouwimpuls verbeterd zijn, waardoor er binnen de WBI-locaties meer mogelijkheden zijn om risico’s op te vangen. Daarnaast zijn Bleekvelden 24-26 en Bogardeind 85-123 zowel in de analyse van de grondexploitaties als die van de woningbouwimpuls meegenomen. De benodigde weerstandscapaciteit voor het marktrisico is daarom berekend op € 5.019.612,-.

In tegenstelling tot vorig jaar is dit jaar voor het eerst wel rekening gehouden met aankopen, waarvoor een voorbereidingskrediet beschikbaar is of wordt voorgesteld, omdat voor die locaties naar verwachting binnen vijf jaar een grondexploitatie zal worden vastgesteld. Het gaat in totaal om een boekwaarde van € 13.490.490,- waarvoor een benodigd weerstandsvermogen van 5% is aangehouden, zijnde € 674.547,-. Voor de Nettorama-locatie is recent een voorbereidingskrediet van € 9.275.000,- vastgesteld. Met een percentage van 5% is het benodigde weerstandsvermogen hiervoor € 463.750,-.

De totaal benodigde weerstandscapaciteit is op basis van het bovenstaande berekend op € 8.527.007,- Ten opzichte van de totale beschikbare weerstandscapaciteit van € 5.938.814,- bedraagt het weerstandsvermogen dan 70%. Volgens het Programma Grondbeleid en kostenverhaal is dan de code geel van toepassing (65-100%). 

Code geel op basis van het Programma Grondbeleid en kostenverhaal betekent:
-Nieuwe grondexploitaties zijn uitsluitend mogelijk onder voorwaarde dat: 
 1. een gedegen risicoanalyse is uitgevoerd én 
 2. het totale saldo van alle lopende grondexploitaties positief is en ruimte biedt om een deel van de risico’s op te kunnen vangen. 
-Onderzoeken van mogelijkheden tot het op andere wijze aanvullen van reserve grondexploitaties. 
-Na vaststelling van de code geel volgen concrete voorstellen om weer in code groen te komen. 
-Extra aandacht voor risicobewaking en sturing op risicomanagement. 
-De reserves van het grondbedrijf kunnen uitsluitend worden gebruikt voor de afdekking van risico’s in lopende grondexploitaties, voor de cofinanciering van lopende subsidies voor nieuwbouwprojecten, zoals de subsidie voor de woningbouwimpuls en de eventuele afwaardering van strategische aankopen. 
-Daarnaast geldt een strategische verwervingsbevoegdheid van maximaal € 3.500.000,- per jaar. 

De projecten die in exploitatie zijn, zullen naar verwachting worden afgesloten in de jaren zoals weergegeven in het onderstaande overzicht. De verwachte winsten en verliezen worden op basis van de meest actuele inzichten op basis van eindwaarde weergegeven.

Meerjarenperspectief op basis van eindwaarde

De winsten van de bovenstaande projecten worden na realisatie in de reserve grondexploitaties gestort. Tevens zal dan verrekening met de reserve tussentijdse winstneming plaatsvinden. Verliezen worden ten laste van de voorziening grondexploitatie gebracht, waarbij het verschil tussen het projectresultaat en het bedrag in de voorziening ten laste of ten gunste van de reserve grondexploitaties wordt geboekt.

Algemeen
Voor de woningbouwimpuls is het van belang om te weten dat de verantwoording van de projecten conform de richtlijnen van de BBV (regels voor jaarrekening) afwijkt van die van de SiSa-verantwoording (regels subsidieverstrekker).

Voor de BBV geldt dat bij de boekwaarde wordt uitgegaan van:
-    de plankosten na aftrek van eerdere afwaarderingen en/of andere financiële dekking
-    de werkelijke aankoopkosten
-    Voor wat betreft de rente wordt er nauwelijks rente bijgeschreven, omdat er alleen rente wordt geboekt op de BBV-boekwaarde van de grondexploitaties. Daarom wordt 2% rente bijgeschreven op zowel de subsidie als de cofinanciering. 

Voor de SiSa-verantwoording geldt:
-    de totale plankosten (inclusief de eerdere afwaarderingen en/of andere financiële dekking)
-    voor (de aankoopkosten van) het onroerend goed dat de gemeente al in eigendom had bij de subsidieaanvraag geldt het inbrengwaarderapport (onderdeel van subsidieaanvraag) en voor aankopen na de subsidieaanvraag geldt de taxatie in het jaar van aankoop
-    het door de subsidieverstrekker gehanteerde rentepercentage van 2%

Het gebied van de CentrumImpuls Geldrop bestaat uit meerdere deelgebieden en een algemeen deel, waarbij de actuele stand van zaken hieronder beschreven staat. Hieronder staat alleen de toelichting conform de BBV-richtlijnen beschreven. Voor de toelichting conform de subsidieverantwoording wordt verwezen naar de SiSa-bijlage.

Algemene deel
Eind 2025 is er door dekking uit de beschikbare kredieten geen boekwaarde meer voor het algemene deel van de woningbouwimpuls conform BBV.

Industrieel Erfgoed 

De locaties aan de Mierloseweg 22, 24 en 26 zijn in 2025 gekocht en het bestemmingsplan, waarin ook de huidige Gamma-locatie is meegenomen, zal in 2026 ter vaststelling worden aangeboden. Verder loopt de transformatie van dit bedrijventerrein naar een woongebied vertraging op door enerzijds het uitblijven van uitspraken door de Raad van State en anderzijds de stagnerende onderhandelingen over de huidige Gamma-locatie. In dat kader worden inmiddels ook de mogelijkheden voor een onteigening in beeld gebracht. We gaan er nog steeds van uit dat de ruim  driehonderd woningen voor februari 2031 gebouwd kunnen worden, maar indien een onteigening nodig is, dan zullen vanaf 2026 wel de voorbereidingen daarvoor moeten starten. Vooralsnog gaan we uit van minnelijke verwerving in 2027. Wel wordt rekening gehouden met extra kosten voor gedeeltelijke schadeloosstelling en mogelijke juridische voorbereidingskosten.

In het deelgebied is sprake van een meer dan gemiddeld aandeel betaalbare woningen. Het verwachte exploitatietekort loopt op, maar wijkt inclusief rentebijschrijving op subsidie en cofinanciering maar beperkt af van het begrote bedrag bij de aanvraag van de subsidie. De boekwaarde van dit deelgebied conform BBV bedroeg eind 2025 € 4.255.294,-. Door de aankopen van Mierloseweg 22, 24 en 26 is de boekwaarde aanzienlijke toegenomen. Het verwachte exploitatietekort op eindwaarde bedraagt € 2.661.073,-.

Centrum 

Voor het centrum van Geldrop is een budget van € 7,8 miljoen beschikbaar vanuit de subsidie en bijbehorende cofinanciering.

Het in 2024 vastgestelde bestemmingsplan voor het deelgebied Bezorgershof voor 110 extra woningen in het gebied wordt in 2026 behandeld bij de Raad van State. Minimaal 50% van de woningen zullen in het betaalbare segment gerealiseerd worden. Sinds de kaders van het bestemmingsplan bekend zijn, worden er veel initiatieven opgestart en is er voor meer dan 110 woningen aan plannen in voorbereiding. Afhankelijk van de gekozen parkeeroplossingen, zullen in 2026 en 2027 ruimtelijke procedures worden gestart voor deelplannen. Afhankelijk van bezwaar- en beroepsprocedures kan tussen 2028 en 2030 dan gestart worden met de bouw van de woningen. In 2025 heeft een aankoop in dit deelgebied plaatsgevonden. Voor 2026 en 2027 worden meer aankopen verwacht om alle deelgebieden tijdig tot ontwikkeling te kunnen brengen.

Voor het deelgebied van het voormalig postkantoor is in 2025 een volgende locatie verworven. Daarnaast is een koopovereenkomst getekend voor nog een locatie. Overdracht van die locatie zal in 2026 plaatsvinden. Voor nog een strook grond wordt de aankoop ook in 2026 verwacht. Daarna dient met name nog overeenstemming te worden bereikt over de locatie van de huisartsen. In 2025 is een intentieovereenkomst gesloten voor mogelijke scenario’s voor het Marktplein, waarbij voor de oplossingen voor de supermarkt ook naar een scenario voor de postkantoorlocatie wordt gekeken. In 2026 zal besluitvorming over het stedenbouwkundige plan voor de postkantoorlocatie plaats moeten vinden. In 2027 kan de ruimtelijke procedure dan worden doorlopen. Afhankelijk van bezwaar en beroep kan uitgifte van de grond eind 2027 of uiterlijk begin 2030 plaatsvinden.

De boekwaarde van dit deelgebied conform BBV, bestaande uit het Bezorgershof, de bijbehorende parkeeroplossing en de voormalige postkantoorlocatie, bedraagt eind 2025 € 3.134.509,-. Het verwachte exploitatietekort op eindwaarde bedraagt € 4.033.028,-. Dat is minder dan het begrote bedrag bij de aanvraag van de subsidie.

Voor het Marktplein is in 2025 grond naast het Vossenhol gekocht. Op deze grond kunnen op basis van de huidige bestemming twee woningen worden gebouwd. In 2026 moet blijken of er meer ruimtelijke mogelijkheden ontstaan in combinatie met de aangrenzende locaties. In het eerste kwartaal van 2026 is overeenstemming bereikt over de aankoop van de Nettorama-locatie. In 2026 zal worden onderzocht welke herontwikkelingsmogelijkheden er zijn voor de AH-locatie en het aangrenzende pand van Woonbedrijf. Eind 2026 moet duidelijk worden voor welk ontwikkelscenario er wordt gekozen. Op dat moment moet blijken of dit binnen het financiële kader van de WBI voor dit deelgebied mogelijk is.

De boekwaarde van dit deelgebied conform BBV bedraagt eind 2025 € 772.640,-, maar zal in 2026 door de verwerving van de Nettorama-locatie oplopen naar ongeveer € 9,5 miljoen. Het verwachte exploitatietekort op eindwaarde bedraagt € 4.161.486,-. Dat is ongeveer conform het begrote bedrag bij de subsidieaanvraag. Rekening houdend met rentebijschrijving op de subsidie en de cofinanciering is het tekort minder dan het beschikbare budget. Dit is wel gebaseerd op het oorspronkelijke uitgangspunt, waarbij er geen sloop- en nieuwbouw op de AH-locatie plaatsvindt.

Lommerrijk 

Voor het gebied Lommerrijk is in 2025 de stedenbouwkundige visie vastgesteld, waarin meer woningen zijn opgenomen dan in de oorspronkelijke subsidieaanvraag van die deelprojecten. Na een eerder raadsbesluit is met een aantal verlieslatende deelprojecten gestopt. Voor de deelexploitaties die resteren zullen in 2026 en 2027 grondexploitaties worden vastgesteld. De verwachte exploitatieresultaten voor deze deelexploitaties zijn positiever dan dat bij de subsidieaanvraag werd aangenomen. Het verwachte totale exploitatieresultaat voor dit deelgebied is dus verder verbeterd.  De verwachte betere resultaten kunnen worden gebruikt om tegenvallers in andere gebieden op te vangen.

De boekwaarde van dit deelgebied conform BBV bedroeg eind 2025 € 1.498.996,-. Het verwachte exploitatieoverschot bedraagt € 6.794.945,-. Dat is veel meer dan het begrote bedrag bij de subsidieaanvraag.

Eigenzinnig & Duurzaam 

Voor het gebied Eigenzinnig & Duurzaam is met een aantal deellocaties gestopt hoofdzakelijk omdat ze niet (goed) mogelijk bleken vanwege de molenbiotoop. Voor de uitvoering van het onherroepelijke bestemmingsplan voor Bogardeind 85 t/m 123 hebben in 2025 weer aankopen plaatsgevonden. De boekwaarde van het deelgebied Eigenzinnig & Duurzaam is eind 2025 daarom opgelopen naar € 6.117.933,-. 
 
Zoals toegelicht in de grondexploitatie Bogardeind 85-123 is het verwachte exploitatietekort voor dit deelproject afgenomen. Het is echter nog steeds aanzienlijk meer dan het bedrag dat was begroot bij de indiening van de subsidieaanvraag. Toen was uitgegaan van een tekort van € 3,0 miljoen. Om binnen het tekort van de WBI te kunnen blijven, is het extra tekort voorzichtigheidshalve gedekt via de verliesvoorziening van het grondbedrijf. Ook voor het Bogardeind tegenover het ziekenhuis wordt een exploitatietekort verwacht. Het totale exploitatietekort voor de deelgebied op eindwaarde wordt begroot op € 7.275.140,-. Na correctie van de extra financiële dekking via de verliesvoorziening is er nog steeds sprake van een overschrijding van het bedrag dat bij de aanvraag was begroot. Inclusief rentebijschrijving op de subsidie en de cofinanciering is de afwijking echter beperkt.

Maatregelen algemeen

Naast de diverse deelgebieden zijn er in de subsidieaanvraag ook maatregelen opgenomen. Voor wat betreft de maatregelen in de openbare ruimte hebben er in 2025 geen (substantiële) investeringen plaatsgevonden. De boekwaarde is alleen enigszins opgelopen als gevolg van de afronding van een aantal uitgevoerde maatregelen en de voorbereidingskosten voor een aantal nog uit te voeren maatregelen. Eind 2025 was voor € 7.529.321,- geïnvesteerd in maatregelen in de openbare ruimte. Daarvan was € 1.656.548,- toerekenbaar aan het gebied van de woningbouwimpuls.

De maatregelen die zijn afgerond zijn de herinrichting van de Mierloseweg – J. Peijnenburgweg, het kruispunt J. Peijnenburgweg / Dommeldalseweg en het parkeerterrein Molenstraat en parkeerterrein Weverijmuseum. Daarnaast is de herinrichting van de Nieuwendijk grotendeels uitgevoerd. In 2026 wordt het parkeerterrein bij het kasteel afgerond. De herinrichting van de Meent wordt voorbereid en zal in 2027 gereed zijn.

Voor de stikstofrechten geldt dat er in 2025 alleen plankosten zijn gemaakt voor de voorbereiding van de toekenning van de stikstofrechten. De boekwaarde bedraagt eind 2025 € 816.520,-. 

Voor het totaal van de maatregelen geldt nog steeds dat er van wordt uitgegaan dat dit binnen de beschikbare toerekenbare budgetten van de woningbouwimpuls kan worden uitgevoerd. Voor de overige financiële dekking geldt voor de meeste investeringen dat er al budgetten in de meerjarenbegroting zijn opgenomen. 

Materiële Vaste Activa

Onroerend goed dat wordt verworven voordat er een omgevingsplan en grondexploitatie wordt vastgesteld wordt niet geadministreerd in het grondbedrijf, maar onder de materiële vaste activa. Jaarlijks wordt beoordeeld of een afwaardering van dit onroerend goed aan de orde is. In het kader van de jaarrekening van 2025 heeft die beoordeling weer plaatsgevonden. Er dient een onderscheid te worden gemaakt in warme gronden waarvoor al wel en geen voorbereidingskrediet beschikbaar is.

Voor het Materieel Vast Actief waarvoor het voorbereidingskrediet van toepassing is, gaat het om de volgende eigendommen:

Bij Materieel Vast Actief zonder voorbereidingskrediet gaat het om eigendommen, waarvoor nog geen voornemen bestaat om de locaties her te ontwikkelen en binnen vijf jaar in een grondexploitatie onder te brengen. Om die reden vindt voor die locaties rente en afschrijving via de Algemene Dienst plaats. De komende jaren kan voor enkele locaties echter wel een voornemen ontstaan. Om die reden worden die locaties hier volledigheidshalve toch beschreven. Voor locaties met zowel grond en/of opstallen, waarvoor huurinkomsten, rente en afschrijvingen via de Algemene Dienst gaan, gaat het dan om:

Over de hierboven genoemde locaties is het volgende van belang:

• Voor de Pali-locatie geldt dat in het kader van de jaarrekening van 2025 zal worden voorgesteld om hiervoor een voorbereidingskrediet te openen. Tevens zal worden voorgesteld om de locatie onder te brengen in de lopende grondexploitatie voor Emopad. Vooruitlopend op de nieuwe grondexploitatie is een tijdelijke voorziening van € 100.000,- getroffen. Voor de aan de grondexploitatie toe te voegen grond is een recente taxatie beschikbaar met een verkoopwaarde van € 6.070.000,-.

• Voor het deelgebied Postkantoorlocatie van de woningbouwimpuls is in 2025 ook de voormalige KPN-locatie gekocht. De locaties Molenstraat 2 en 4 zullen naar verwachting in 2027 worden ingebracht in een te openen grondexploitatie. Als er een exploitatietekort ontstaat, dan moet die binnen de kaders van de WBI worden opgevangen.

• Voor de grond naast het Vossenhol geldt dat er een taxatie beschikbaar is en dat de grond uitgegeven kan worden t.b.v. de bouw van twee woningen. In 2026 of 2027 moet blijken of er op basis van een stedenbouwkundig plan voor het totale Marktplein meer mogelijkheden ontstaan. De locatie zal naar verwachting in 2027 of 2028 worden ingebracht in een grondexploitatie. Ook voor deze locatie geldt, dat een exploitatietekort binnen de financiële kaders van de WBI moet worden opgevangen.

• De locatie van de bakker maakt onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling voor de noord- en oostzijde van Bezorgershof. Ook een exploitatietekort voor dit deelgebied moet binnen de kaders van de WBI worden opgevangen.

• De locatie aan de Stationsstraat 33 is onderdeel van de vastgestelde stedenbouwkundige visie voor Lommerrijk. Het gebouw wordt tijdelijk bewoond door mensen uit Oekraïne. Op basis van de toekomstige invulling wordt een winstgevende grondexploitatie verwacht.

• Ook voor de Van der Puttschool geldt dat een winstgevende grondexploitatie wordt verwacht.

• In 2022 zijn stikstofrechten gekocht door het bestaande bouwblok en de milieuvergunning van een pluimveehouderij aan de Gijzenrooi 8 te verwerven. Daarmee is ook voldaan aan de voorwaarde van de provincie om een bouwblok voor een stadsboerderij te kunnen realiseren. Inclusief subsidie, gemeentelijke cofinanciering en gronduitgifte voor een stadsboerderij en enkele woningen wordt een sluitende businesscase verwacht. 

• Voor de locatie Geldropseweg 70 wordt gekeken naar toekomstige ruimtelijke mogelijkheden. De komende jaren zal dit verder worden uitgewerkt. Binnen vijf jaar wordt vaststelling van een grondexploitatie verwacht. Om die reden zal in het kader van de jaarrekening van 2025 een voorbereidingskrediet worden voorgesteld. In de tussenliggende periode wordt de locatie gebruikt voor de huisvesting van Oekraïners. De beschikbare taxatie is van 2024. Een correctie op de huidige boekwaarde is op dit moment niet aan de orde.

• In het kader van het ruimtelijk ontwikkelperspectief Goorsedijk en omgeving worden o.a. de mogelijkheden voor woningbouw voor de locatie Goorsedijk onderzocht. Op basis van het ontwikkelperspectief zou een positieve grondexploitatie mogelijk moeten zijn. De beschikbare taxatie is van 2023. Een correctie op de huidige boekwaarde is op dit moment niet aan de orde. In het kader van de jaarrekening van 2025 zal een voorbereidingskrediet worden voorgesteld.

• Voor het gebied Gijzenrooi worden de plannen in 2026 concreet. Daarna zal een overeenkomst worden gesloten met de te selecteren ondernemer. De totale marktwaarde van de agrarische gronden is hoger dan de boekwaarde. Als er de komende jaren een afwaardering van de gronden nodig is dan zal daarvoor, al dan niet via Brabants Landschap, financiële dekking worden verkregen via een subsidie. De bevestiging hiervan is ontvangen.

• De locatie Goorstraat/Sluisstraat zal in combinatie met het naastgelegen tankstation herbestemd en herontwikkeld moeten worden. Voor de woningbouwinvulling is nog geen stedenbouwkundig plan voorhanden. In het verleden heeft een afwaardering van deze locatie plaatsgevonden. Een taxateur heeft eind 2024 de waarde herbevestigd. Een correctie op de huidige boekwaarde is op dit moment niet aan de orde.

• Voor de woning aan de Pastoor de Winterstraat in Mierlo geldt dat de WOZ-waarde hoger is dan de huidige boekwaarde. Een afwaardering is niet aan de orde.

• Voor de woning aan het Bogardeind 178 geld dat die is gekocht t.b.v. toekomstige infrastructurele aanpassingen, waarvoor de woning gesloopt moet worden. Daarvoor is reeds een voorziening getroffen. Verhoging van de voorziening is niet aan de orde.

Sinds december 2023 heeft het college een jaarlijkse bevoegdheid voor strategische aankopen die is gebaseerd op het weerstandsvermogen. In 2025 ging het om een bedrag van € 3.500.000,-. Daarnaast heeft het college een aankoopbevoegdheid van € 15,6 miljoen voor aankopen t.b.v. WBI gedurende de looptijd van de WBI. Voor de aankopen in 2025 wordt verwezen naar de bijlage. Alle aankopen waren binnen de bevoegdheid van het college. Voor de aankoop van de Nettorama-locatie is in maart 2026 een besluit genomen door de gemeenteraad. Volgende aankopen voor de woningbouwimpuls zullen door het college van B&W weer binnen de bevoegdheid van € 15,6 miljoen worden verantwoord. Voor het overzicht van de aankopen binnen dit budget wordt verwezen naar de bijlage. Het gaat om aankopen voor locaties waarvoor op het moment van de aankoop nog geen grondexploitatie was vastgesteld.

Relevante grondaankopen binnen lopende grondexploitaties worden toegelicht bij de toelichting op de betreffende grondexploitatie. Verder lopen er aankoopgesprekken voor een aantal locaties waarop een voorkeursrecht is gevestigd. Ook voor gebieden van de woningbouwimpuls zullen de komende jaren nog aankopen plaatsvinden om de plannen gerealiseerd te kunnen krijgen. 

Naast de materiële vaste activa zijn er ook immateriële vaste activa die zijn gelieerd aan ruimtelijke ontwikkelingen. Voor wat betreft ruimte-voor-ruimte-rechten gaat het per 31 december 2025 om een boekwaarde van € 120.000,-. In 2026 zal deze waarschijnlijk worden verkocht. Een afwaardering is daarom niet aan de orde.

Geactiveerde plankosten

Voor ruimtelijke plannen worden plankosten verhaald via plankostenbrieven, intentieovereenkomsten en anterieure overeenkomsten. De te verhalen plankosten worden berekend via de meest actuele landelijke plankostenscan. Als projecten niet doorgaan of als blijkt dat de plankosten hoger zijn dan de verhaalsmogelijkheden, dan zouden die kosten alsnog ten laste van het resultaat van de algemene dienst moeten worden gebracht.

Om afboekingen op geactiveerde voorbereidingskosten te kunnen dekken is in 2025 € 600.000,- beschikbaar. Dit bedrag bestaat uit een krediet van € 75.000,-, een krediet van € 400.000,- en een bedrag van € 125.000,-, zijnde een deel van een budget van € 300.000,-. Op basis van de beschikbare budgetten is € 288.338,- gebruikt voor de bekostiging van plankosten voor de woningbouwimpuls, waarvan € 168.071,- voor algemene kosten, € 50.000,- voor Bezorgershof en € 70.267,- voor Marktplein. Verder is € 311.157,- gebruikt voor plannen die geen betrekking hebben op de woningbouwimpuls. Het gaat dan om € 50.000,- voor De Barrier, € 100.000,- voor sportpark Oudven, € 50.000,- voor het plangebied Oudvensestraat-Zuid en € 120.925,- voor Hart van Zesgehuchten. Voor overige plannen is er per saldo sprake van een vrijval van € 9.768,-.                                                                  

Per 31 december 2025 staat er nog voor € 1.923.047,- aan plankosten geactiveerd. Voor deze plankosten wordt verwacht dat er financiële dekking is. Het gaat voor € 1.332.312,- aan plankosten voor de woningbouwimpuls. Het gaat dan om plankosten die nog geen onderdeel zijn van een grondexploitatie of waarvoor nog geen voorbereidingskrediet beschikbaar is. Het overige bedrag van € 590.735,- aan geactiveerde plankosten heeft betrekking op:

Voor het plan Spoorzone, waaronder De Jonkvrouw, is een voorlopige concept-eindafrekening voor de subsidie in voorbereiding. In 2026 zal de eindafrekening van de subsidie worden ingediend. Op basis van de overeenkomsten met de woningcorporatie kan de uitbetaling van hun subsidieaandeel plaatsvinden. Na afwikkeling moet blijken of dekking van de onderstaande voorziening ten laste van bestaande kredieten en/of de subsidie mogelijk is. Na toevoeging van de kosten voor 2025 moeten de onderstaande bedragen als volgt worden verlaagd: 

Reserves nota kostenverhaal 2015 en Programma Grondbeleid en Kostenverhaal 18-12-2023

De gemeenteraad heeft op 11 december 2023 het Programma Grondbeleid en kostenverhaal goedgekeurd. Op 18 december 2023 is het definitieve Programma vastgesteld door het college, waarbij het nieuwe beleid sinds 1-1-2024 in werking is getreden, tegelijk met de invoering van de Omgevingswet. In 2024 en 2025 zijn nieuwe bijlages vastgesteld met bedragen die van toepassing zijn voor respectievelijk de jaren 2025 en 2026. Het bovenstaande betekent dat voor de jaarrekening van 2025 voor de gesloten overeenkomsten bekeken moet worden welke bijlage van toepassing is. Voor de overeenkomsten die in of voor 2023 zijn gesloten, was het oude beleid nog van toepassing.

In deze paragraaf wordt een actuele situatie van de oorspronkelijke en nieuwe reserves beschreven. Stortingen o.b.v. gemeentelijke grondverkopen in 2025 zijn hieronder weergegeven, evenals de afspraken uit getekende anterieure overeenkomsten, voor zover die in 2025 zijn ontvangen. In 2022 is besloten om de claims die er op rusten t.b.v. de woningbouwimpuls in afzonderlijke saldo’s weer te geven. Hieronder wordt de actuele situatie beschreven. 

De nieuwe Reserves Bovenwijkse Voorzieningen, Sociale woningbouw, Stedelijke herstructurering en Investeringen Ruimtelijke Ontwikkeling worden verantwoord in de oorspronkelijke Reserves Bovenwijkse Voorzieningen, Leefbaarheidsfonds, Herstructurering woongebieden en Ruimtelijke Ontwikkeling. De Reserve Natuur-, Landschap en Groenstructuur en de Reserve Netwerkverbindingen zijn nieuw en worden dit jaar voor het eerst verantwoord. In de compensatiefondsen Parkeercompensatie en Watercompensatie hebben nog geen stortingen plaatsgevonden.

Reserve Bovenwijkse Voorzieningen
Bijdragen in deze reserve moeten worden aangewend voor de voorzieningen, zoals deze zijn beschreven in de op 9 maart 2015 vastgestelde nota kostenverhaal en uitvoeringsparagraaf van de structuurvisie of het op 18 december 2023 vastgestelde Programma Grondbeleid en kostenverhaal. Ook bij een lager weerstandsvermogen kan er geen vrijval ten gunste van de Reserve grondexploitaties plaatsvinden met uitzondering van het terugstorten van de voorfinanciering.

Reserve Leefbaarheidsfonds

Bijdragen in deze reserve moeten worden aangewend voor flankerend beleid t.b.v. de sociale doelgroep. Er lopen diverse initiatieven voor sociale woningbouw. Deze kunnen ondersteund worden met deze middelen. Zodra er overeenkomsten zijn gesloten, worden ze als claim op deze reserve opgenomen.

Reserve sociale woningbouw

Bijdragen in deze reserve moeten worden aangewend voor flankerend beleid t.b.v. de sociale doelgroep. Er lopen diverse initiatieven voor sociale woningbouw. Deze kunnen ondersteund worden met deze middelen. Zodra er overeenkomsten zijn gesloten, worden ze als claim op deze reserve opgenomen.

Reserve Herstructurering Woongebieden 

Bijdragen in deze reserve moeten worden aangewend voor de herstructurering van woongebieden, zoals aan de oostzijde van het Bogardeind tussen de Beukelaar en de Laan der Vier Heemskinderen, de transformatie van Bleekvelden en de transformatie van het centrum van Geldrop.

Reserve Stedelijke Herstructurering
Bijdragen in deze reserve moeten worden aangewend voor de herstructurering van woongebieden, zoals aan de oostzijde van het Bogardeind tussen de Beukelaar en de Laan der Vier Heemskinderen, de transformatie van Bleekvelden en de transformatie van het centrum van Geldrop.

Reserve Herstructurering Bedrijventerreinen

Bijdragen in deze reserve worden aangewend voor herstructurering van bedrijventerreinen/-locaties. Deze reserve kan worden samengevoegd met de Reserve Stedelijke Herstructurering.

Reserve Ruimtelijke Ontwikkeling 

Bijdragen in deze reserve worden aangewend voor de acht in de nota kostenverhaal genoemde doeleinden of de in het Programma Grondbeleid en kostenverhaal genoemde doeleinden.

Er zijn op dit moment geen claims t.b.v. de doeleinden uit het Programma Grondbeleid en kostenverhaal 2023. Ook voor het saldo t.b.v. de woningbouwimpuls is het van belang dat deze worden besteed aan één van de acht doeleinden uit de nota kostenverhaal 2015 of het Programma Grondbeleid en kostenverhaal 2023. 

Reserves Programma Grondbeleid en Kostenverhaal
Zoals toegelicht bij de mutaties van de Reserve grondexploitatie moet er bij het afsluiten van de lopende grondexploitaties nog voor € 3.187.431,- aan fondsafdrachten ten laste van de grondexploitaties worden gebracht. Dat is gebaseerd op de afdrachten op basis van het nieuwe Programma Grondbeleid en Kostenverhaal, zoals dat vanaf 1-1-2024 van toepassing is. Dat betekent dat er vanaf 2024 geen toevoeging aan de hiervoor genoemde reserves meer plaatsvindt voor zover het gaat over de gemeentelijke grondexploitaties. Wel zullen er nog toevoegingen zijn op basis van overeenkomsten die in 2023 nog zijn gesloten. 

De nieuwe Reserves (Bovenwijkse Voorzieningen, Sociale woningbouw, Stedelijke herstructurering, Natuur-, Landschap en Groenstructuur, Netwerkverbindingen en Investeringen Ruimtelijke Ontwikkeling) zullen pas worden toegelicht zodra er stortingen hebben plaatsgevonden. Er moet nog worden bepaald op welk moment de bestaande Reserves op basis van het oude beleid opgeheven kunnen worden. Ook de compensatiefondsen (parkeercompensatie, watercompensatie en Natuur- en groencompensatie) geldt dat ze pas worden toegelicht zodra er stortingen plaatsvinden.

Bijdragen in deze reserve worden aangewend voor kosten ten aanzien van investeringen binnen de hoofdinfrastructuur.

Bijdragen in deze reserve worden aangewend voor investeringen in het landschap, natuur en groen/recreatie.

Het uitgangspunt is dat bij nieuwbouw de bestaande groene kwaliteiten behouden blijven. Als groen niet behouden kan blijven moet compensatie plaatsvinden van het groen dat verloren gaat. Aangezien het veelal gaat om openbare gronden waarop de compensatie plaats zou moeten vinden, zal het compensatiebedrag aan de gemeente verschuldigd zijn. De gemeente zal daarna zorgdragen voor de realisatie en compensatie.