GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Brabant-Zuidoost te Eindhoven
Doel en openbaar belang
In stand houden van de GGD om daarmee de gezondheid van de bevolking en preventie van ziekten te bevorderen, alsmede snelle interventies op het gebied van gezondheid te verzorgen. Gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemende gemeenten en uitvoering van de wettelijke gemeentelijke taken op het gebied van de (openbare) gezondheid(szorg). Financiering op basis van bijdrage deelnemende gemeenten, bijdragen ziektekostenverzekeraars, ambulancehulpverlening en bijdragen particulieren.
Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij
De gemeente kan profiteren van de professionele kennis en voorzieningen welke de GGD bezit en door de gemeente niet zelfstandig in stand gehouden kunnen worden. Tevens wordt door de samenwerking met de regiogemeenten een schaalgrootte bereikt die een efficiënte en effectieve aanpak mogelijk maakt tegen zo laag mogelijke kosten. Een positieve bijdrage aan de gezondheid van de inwoners van onze gemeente en uitvoering van tal van wettelijke taken.
Veranderingen en ontwikkelingen
Heroriëntatie op de kerntaken
In het licht van de schaalsprong van de Brainport-regio en de door meerdere gemeenten aangekondigde bezuinigingen op het Sociaal Domein, heeft de GGD samen met gemeenten een traject doorlopen om te komen tot een toekomstbestendig takenpakket dat enerzijds rekening houdt met de groeiende vraag naar publieke en acute gezondheidszorg en anderzijds tegemoetkomt aan de noodzaak om kostenbesparingen door te voeren. Er is een kader bepaald waaraan een dergelijk takenpakket dient te voldoen, en dit wordt in 2026 concreet uitgewerkt. Zowel op inhoud als qua financiën.
Medische arrestantenzorg (MAZ)
De gezamenlijke GGD'en hebben de aanbesteding MAZ van de Nederlandse Politie verloren. Hierdoor lopen zij enerzijds inkomstenverlies op. Anderzijds maakt dit het taakveld van Forensische Geneeskunde mogelijk ook minder aantrekkelijk. Dit zou potentieel tot gevolg kunnen hebben dat forensisch artsen van de GGD overstappen naar de nieuwe MAZ-aanbieder, terwijl het aantal artsen op dit moment al schaars is. Ook zou dit kunnen betekenen dat de instroom van nieuwe forensisch artsen terug zal lopen.
Lagere index CAO Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (SGO)
De GGD had in haar programmabegroting 2025 rekening gehouden met een hoger indexeringspercentage voor de nieuwe CAO-SGO. Dit maakt dat het Algemeen Bestuur heeft besloten om de programmabegroting 2025 te wijzigen en een deel van de gemeentelijke bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling GGD terug te laten vloeien naar de deelnemende gemeenten.
Infectieziektebestrijding
Het Algemeen Bestuur heeft besloten tot het oprichten van een Vaccinatie Expertise Centrum (VEC) waarmee de kennis, voorlichting en uitvoering van vaccinaties in brede zin (Covid-19, reizigersvaccinaties, beroepsvaccinaties en vaccinaties op maat, en het rijksvaccinatieprogramma) worden gebundeld. Het doel is om de trend van de teruglopende vaccinatiegraad in Zuidoost-Brabant te keren.
Wet Integrale Suïcidepreventie
Deze nieuwe wet is onderdeel van de Wet Publieke Gezondheid (WPG) en verplicht gemeenten om een plan van aanpak op te stellen in het voorkomen van suïcides. Het Algemeen Bestuur van de GGD heeft besloten dat de GGD hiervoor een regionale aanpak opstelt voor de 21 deelnemende gemeenten. Lokaal kunnen gemeenten zelf wel eigen accenten leggen.
Penvoerderschap Vitale Communities (IZA)
Door de opheffing van Coöperatie Slimmer Leven is het penvoerderschap voor de regionale IZA-themalijn Vitale Communities bij de GGD komen te liggen. Daarmee krijgt zij een nog belangrijkere positie in de regionale IZA-samenwerking, én in de positionering van het platform, het merk, en de beweging van DE STAP naar gezonder.
Risico's
Als belangrijkste risico's worden gezien:
Stijging van de kosten:
- dat de loon- en materiële kosten sneller stijgen dan de in de begroting opgenomen indexering van de gemeentelijke bijdrage voor het gezamenlijke takenpakket en/of het NZA-budget voor ambulancezorg, en dat deze niet in de daaropvolgende jaren wordt rechtgetrokken;
- dat door fusie, reorganisatie, conflicten etc. er wachtgelden/frictiekosten dienen te worden uitbetaald die niet door gemeenten, derden of de lopende exploitatie worden gedekt;
- dat als gevolg van (belasting)wet- en regelgeving de kosten meer dan gemiddeld stijgen en/of tot een naheffing leiden;
door toenemende arbeidsmarktkrapte.
Extra kosten door verandering taakuitvoering: dat er (door externe ontwikkelingen) een wijzing in de taakinhoud optreedt waardoor er tijdelijk
meerkosten ontstaan;
Onvoldoende budget: dat om de paraatheid van de Ambulancezorg te handhaven er, bv vanwege een hoog ziekteverzuim of een groot personeelsverloop, te weinig budget is om de vervangingskosten te dekken. Daarnaast bestaat m.b.t. ambulancezorg een algemeen exploitatierisico op de omvangrijke materiële kosten;
Uitvoering van noodzakelijke activiteiten zonder financiering:
dat door een ramp bij PG veel extra inzet nodig is en/of waardoor het reguliere werk in gevaar komt.;
dat verplichte landelijke wet- en regelgeving bij PG leidt tot activiteiten waarvan de kosten nog niet zijn opgenomen in de begroting;
Extra kosten door organisatieverandering: dat, wanneer de aanwijzing voor ambulancevervoer niet meer aan de GGD wordt toegekend, een deel van centrale overhead niet meer wordt gedekt;
Extra kosten door afname van markttaken: het risico dat door marktomstandigheden er tijdelijk ongedekte kosten blijven bij de contracttaken voor het rijk en derden;
Beveiliging en (onder-)verzekering: dat toegewezen schadeclaims niet volledig worden afgedekt door de afgesloten verzekeringen;
Het risico dat zich ICT-beveiligingsproblemen voordoen;
Verbonden Partijen: dat bij liquidatie van een der verbonden partijen er claims aan de GGD zullen zijn;
Dat er zich nog overige (personele) tegenvallers zullen voordoen waarmee nog geen rekening is gehouden.
Afbreukrisico van geen deelname
Geen behartiging van onze belangen op dit gebied en niet kunnen voldoen aan wettelijke verplichtingen waaronder het in stand houden van een GGD.
Alternatieven voor geen deelname
Het zoeken naar andere instanties die uitvoering kunnen geven aan onze wettelijke taken op het gebied van openbare gezondheidszorg. Volledig afzien van geen deelname is geen reële optie i.v.m. de in de Wet Publieke Gezondheid opgenomen eis dat de gemeente een GGD in stand moet houden.
Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging
Deelname aan het Algemeen Bestuur en commissies door de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant. Lid Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur: wethouder M.J. Sanders-de Jonge.
Frequentie van terugkoppeling naar de raad
Jaarlijks structureel naar de raad voor kadernota, programmabegroting en jaarrekening. Daarnaast incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen.
Financieel belang
Gemeentelijke bijdrage: € 1.707.893,-
Retour ontvangen positief jaarrekeningresultaat 2024 € 50.727,-
De concept jaarrekening 2025 sluit af met een positief resultaat van € 2.053.000,- bij Publieke Gezondheid en € 127.000,- bij Ambulance Zorg (voor accountantscontrole).