GR Metropoolregio Eindhoven (MRE) te Eindhoven
Doel en openbaar belang
De 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant werken met elkaar samen aan bovenlokale opgaven op het vlak van Ruimte & Wonen, Mobiliteit, Economie, Transitie Landelijk Gebied en de Energietransitie. Dit is vanwege de onderlinge samenhang en om als regio samen te werken met andere netwerkpartners zoals de provincie Noord-Brabant, Brainport Development, waterschappen, etc.. Daarnaast is het RHCe een onderdeel binnen de MRE-organisatie. Hier hebben 20 gemeenten hun archieftaak belegd. Het takenpakket van de MRE-organisatie is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven.
Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij
Deelname binnen de MRE-samenwerking is essentieel om bij te dragen aan de ontwikkelingen in de regio en om in het verlengde daarvan lokale opgaven binnen Geldrop-Mierlo te vervullen, bijvoorbeeld op het vlak van mobiliteit, de woningbouwopgave, bedrijventerreinen, etc.. Ook is via de MRE onze deelname binnen Brainport Eindhoven georganiseerd en daarmee onze invloed op de strategie die binnen Brainport wordt gehanteerd en de activiteiten die in dat kader plaatsvinden. Via de MRE-samenwerking en samenwerking binnen Brainport kunnen wij zo nu en dan ook aanspraak maken op subsidiegelden voor projecten binnen Geldrop-Mierlo.
Veranderingen en ontwikkelingen gemeentelijke samenwerking
Samenwerkingsakkoord 2023-2026 MRE
Op 1 maart 2023 is het Samenwerkingsakkoord 2023-2026 Metropoolregio Eindhoven vastgesteld door het Algemeen Bestuur MRE. Hierin staan de gezamenlijke ambities, opgaven, doelen en afspraken waar de 21 gemeenten in Zuidoost Brabant de komende jaren aan willen werken. Centraal in het akkoord staat hoe we de samenwerking continueren, hoe we niet alleen economische groei maar ook brede welvaart nastreven en hoe we dit de komende jaren gaan organiseren.
Aanpassingen MRE-organisatie
In de begroting 2024 MRE (vastgesteld door het Algemeen Bestuur MRE op 5 juli 2023) is een uitbreiding van de formatie van de MRE-organisatie opgenomen. Aanleiding is het oprichten van programmabureaus waarmee de MRE-organisatie niet meer alleen een procesrol vervult binnen de samenwerking, maar ook op inhoud voor coördinatie en uitvoering zorgt. In deze omslag is direct het optuigen van het nieuwe thema Ruimte & Wonen meegenomen. Door verschuivingen binnen de begroting heeft de formatie-uitbreiding en het toevoegen van een thema kostenneutraal plaatsgevonden. De verwachting is dat in 2024 een ophoging van de begroting aan de orde komt.
Wijziging Gemeenschappelijke Regeling MRE 2024
In 2023 werd gewerkt aan de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling MRE. Dit is naar aanleiding van de aanpassing van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Er is een ontwerp-regeling uitgewerkt, waar de gemeenteraden al kennis van hebben kunnen nemen en al een reactie op hebben kunnen geven. Deze reacties zijn gebruikt om tot een definitieve regeling te komen, die in februari 2024 voorligt aan het Algemeen Bestuur MRE voor instemming. Het is vervolgens aan de colleges en gemeenteraden om de Gemeenschappelijke Regeling MRE 2024 voor 1 juli 2024 vast te stellen, zodat deze conform de wet per die datum in werking kan treden.
Gulbergen
Er is gewerkt aan een ontwikkelvisie en ontwikkelstrategie voor Landgoed Gulbergen. Deze liggen in februari 2024 voor aan het Algemeen Bestuur MRE. Hierin komen zowel de inhoud als de financiering van de gewenste ontwikkelingen aan de orde. De voorziening Gulbergen blijft vooralsnog in stand, omdat er nog geen zicht is op het overdragen van de nazorg voor de voormalige stortplaats aan de Provincie Noord-Brabant.
Betalen vergoeding aan Attero
Op 17 maart 2023 heeft de Hoge Raad in een definitief eindoordeel bepaald dat de Brabantse gemeenten alsnog een boete moeten betalen aan afvalverbrander Attero. De MRE-organisatie heeft deze boete betaald, waarna de gemeenten tot een verdeling van de kosten moesten komen. Op 25 oktober 2023 heeft het Algemeen Bestuur MRE ingestemd met een kostenverdeling op basis van tonnage.
Veranderingen en ontwikkelingen Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe)
Geen ontvlechting uit MRE
Hoewel er eerder verkenningen zijn geweest naar het ontvlechten van het RHCe uit de MRE-organisatie, heeft een onderzoek in 2022 naar de organisatorische positionering van het RHCe tot een andere uitkomst geleid. Er is geoordeeld dat een ontvlechting weinig meerwaarde heeft en wel onzekerheden met zich meebrengt. Op 1 maart 2023 heeft het Algemeen Bestuur MRE besloten om de governance niet te veranderen.
Archieven gemeente Geldrop-Mierlo overgebracht naar RHCe
In mei 2023 is het bestuursarchief van voormalig gemeente Geldrop overgebracht naar het RHCe. In 2017 heeft de provincie ons toestemming verleend om dit op te schorten. De provincie is in kennis gesteld van de overbrenging en deze zaak is nu afgerond.
Risico's
In de begroting MRE 2023 waren de volgende belangrijkste risico's benoemd:
- Ontoereikend doelvermogen voor overdracht eeuwigdurende nazorg naar provincie van de voormalige stortplaats Gulbergen
- Risico's in het kader van subsidieverstrekking
- Uitbreiding van het takenpakket van de MRE-organisatie zonder dat hier dekking tegenover staat.
Deze risico's hebben zich niet in 2023 gemanifesteerd. Ze blijven naar verwachting aanwezig in 2024.
Het risicomanagement verloopt volgens de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen MRE die op 4 juli 2018 door het Algemeen Bestuur MRE is vastgesteld. Hierin is ook bepaald welke risico's door de deelnemende gemeenten zelf worden gedragen. Jaarlijks worden bij het opstellen van de begroting en jaarrekening de risico’s opnieuw beoordeeld.
Afbreukrisico van geen deelname
Veel gesprekken met de provincie, met het Rijk en met andere netwerkpartners lopen via de regio. Het is praktisch niet handig en bestuurlijk ongewenst om hier geen deelgenoot van te zijn. Bovendien: als we niet betrokken zijn bij het werken aan bovenlokale opgaven, leidt dat tot minder realisatiekracht binnen opgaven op lokaal niveau en mogelijk tot ongewenste impact van ontwikkelingen op Geldrop-Mierlo.
Alternatieven voor geen deelname
Naast de samenwerking in MRE-verband (op de schaal van 21 gemeenten) waren we in 2023 betrokken bij twee andere netwerksamenwerkingen:
- Stedelijk Gebied Eindhoven (9 gemeenten): dit kan niet als vervanging dienen voor de samenwerking in MRE-verband, omdat deze samenwerking niet dezelfde positie heeft naar netwerkpartners en omdat op die schaalgrootte andere gedeelde opgaven zijn.
- Midstad Brabant (voorheen M7) en de M50: deze resp. provinciale en landelijke netwerksamenwerkingen hebben een meerwaarde vanwege de vergelijkbaarheid van opgaven in middelgrote gemeenten. Ze versterken vooral de lobbypositie van Geldrop-Mierlo bij de provincie en het Rijk. Het kan echter niet als vervanging dienen voor de samenwerking in MRE-verband.
Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging
In het Algemeen Bestuur MRE werd Geldrop-Mierlo vertegenwoordigd door burgemeester Van Bree. Plaatsvervangend lid van het Algemeen Bestuur MRE was wethouder Van Gestel. In de portefeuillehoudersoverleggen was Geldrop-Mierlo als volgt vertegenwoordigd (conform de portefeuilles):
- Ruimte & Wonen: wethouder G.J.A.H. van Gestel
- Mobiliteit: wethouder J.A.T.M. van de Laar
- Economie: wethouder F.J.M.C. Stravers
- Transitie Landelijk Gebied: wethouder J.A.T.M. van de Laar
- Energietransitie: wethouder F.J.M.C. Stravers
Frequentie van terugkoppeling naar de raad
De raad is op verschillende momenten betrokken geweest bij ontwikkelingen die binnen de MRE-samenwerking speelden in 2023, doordat hen om een zienswijze of reactie werd gevraagd. Daarnaast is op verschillende momenten een mededeling gedaan tijdens raadsvergadering. Ook is er raadsinformatie verstrekt vanuit de MRE-organisatie.
Het informeren en betrekken van de raad vindt ook plaats via de Raadstafel 21, waar twee vertegenwoordigers vanuit de raad van Geldrop-Mierlo aan deelnemen. De wijze van ophalen van input en terugkoppelen van informatie hiervoor is ter competentie van de raad.
Financieel belang
Hieronder is een opsplitsing van het totaalbedrag weergegeven via de deelproducten.
Streekarchief (RHCe) € 169.794,-
Regionale opgaven € 159.016,-
Brainport development € 103.792,-
SRE Stimuleringsfonds € 142.572,-
Totaal € 575.174,-
Het voorlopig resultaat 2023 voor accountantscontrole bedraagt in totaal € 833.753,-, waarvan € 392.903,- voor onderdeel MRE en € 440.850,- voor onderdeel RHCe.